Denshattack nie da się pomylić z niczym innym. Sam pomysł brzmi absurdalnie – sterujemy pociągiem wykonującym akrobacje i triki w futurystycznej Japonii. Twórcy doskonale wiedzieli jednak, co robią. To gra niezwykle oryginalna, szybka i pełna energii, która od początku stawia przede wszystkim na czystą frajdę z rozgrywki.
Pierwsze wrażenie po uruchomieniu gry to bez wątpienia mocne skojarzenie z klasykami Segi z czasów Dreamcasta. Nietrudno dostrzec inspiracje Jet Set Radio, Soniciem czy nawet Tony Hawk’s Pro Skater. Denshattack nie jest jednak prostym klonem żadnej z tych produkcji. Bardzo szybko zaczyna budować własną tożsamość, opartą na szalonym tempie i efekciarstwie.
Historia nie odgrywa tutaj najważniejszej roli, choć potrafi skutecznie motywować do dalszej jazdy. Trafiamy do futurystycznej Japonii kontrolowanej przez potężną korporację, a naszym zadaniem jest stopniowe odzyskiwanie kolejnych regionów i jednoczenie buntowników walczących o wolność. To opowieść lekka, momentami zabawna i świadomie nieprzesadzająca z dramatyzmem. Dzięki temu nigdy nie spowalnia tempa zabawy.
Pierwsze skrzypce gra jednak oczywiście gameplay. Największym atutem Denshattack jest system poruszania się, który początkowo wydaje się wręcz przytłaczający. Skoki, grindy, zmiana torów, jazda po ścianach, wykonywanie trików i utrzymywanie kombinacji punktowych wymagają sporego skupienia. Po kilku etapach wszystko zaczyna jednak układać się w niezwykle satysfakcjonującą całość.
Bardzo szybko można nauczyć się rytmu kolejnych poziomów, odpowiedniego momentu do wykonania skoku, rozpoczęcia driftu czy zebrania kolejnych punktów za efektowne kombinacje. To właśnie wtedy Denshattack pokazuje pełnię swoich możliwości. Gra nagradza odważną jazdę i zachęca do nieustannego poprawiania własnych wyników zamiast jedynie dojechania do mety.
Świetnie wypada również projekt poziomów. Każda lokacja wprowadza nowe pomysły, nowe przeszkody albo kolejne mechaniki, dzięki czemu trudno mówić o monotonii. Raz ścigamy się przez zatłoczone metropolie, innym razem przemierzamy zielone wzgórza, oceany czy wulkaniczne krajobrazy. Twórcy bardzo umiejętnie dbają o to, by co chwilę czymś zaskoczyć.
Dużo frajdy sprawiają także walki z bossami. Nie polegają wyłącznie na omijaniu przeszkód, ale często zmuszają do wykorzystania wszystkich poznanych wcześniej mechanik. W efekcie są efektowne, dynamiczne i stanowią bardzo dobre zwieńczenie kolejnych etapów podróży.
Denshattack nie należy jednak do najłatwiejszych gier. Początkowo łatwo popełniać błędy i rozbijać kolejne kombinacje, ale twórcy bardzo rozsądnie podeszli do kwestii poziomu trudności. System punktów kontrolnych jest wyrozumiały, a gra stopniowo wprowadza nowe mechaniki, dzięki czemu zamiast frustracji częściej odczuwamy chęć natychmiastowego podjęcia kolejnej próby.
Ogromną rolę odgrywa także oprawa audiowizualna. Denshattack wygląda fantastycznie. Kolorowa stylistyka, świetne animacje i niezwykle czytelne efekty specjalne sprawiają, że ekran praktycznie cały czas tętni życiem. Równie dobrze wypada muzyka, która idealnie współgra z zawrotnym tempem rozgrywki i skutecznie podkręca adrenalinę.
Na pochwałę zasługuje również różnorodność zawartości. Kolejne poziomy, nowe wyzwania, odblokowywanie dodatkowych pociągów oraz pogoń za coraz lepszymi wynikami sprawiają, że po ukończeniu kampanii bardzo łatwo wrócić do wcześniej odwiedzonych lokacji. To jedna z tych gier, które zachęcają do ciągłego doskonalenia swoich umiejętności.
Denshattack pokazuje, że nawet dziś można stworzyć grę arcade, która jednocześnie wydaje się świeża i nowoczesna. Twórcy nie bali się dziwnych pomysłów, a zamiast próbować przypodobać się wszystkim, konsekwentnie zrealizowali własną wizję. To właśnie dzięki temu całość ma tyle charakteru i zapada w pamięć na długo po napisach końcowych.
Denshattack to jedna z najbardziej pozytywnych niespodzianek tego roku. Oferuje fenomenalny gameplay, znakomity projekt poziomów i styl, którego nie sposób pomylić z żadną inną grą. To produkcja, która przypomina, jak wiele radości może oferować perfekcyjnie zrealizowana, arcade’owa rozgrywka przywodząca na myśl dawne czasy.
Echoes of Aincrad od pierwszych minut sprawia wrażenie produkcji, która miała spełnić marzenia fanów Sword Art Online. Po kilku godzinach widać jednak, że pod atrakcyjną oprawą kryje się przeciętny RPG akcji, któremu brakuje odwagi i pomysłów.
Największą siłą gry jest sam świat. Aincrad nadal potrafi działać na wyobraźnię, a widok charakterystycznych miast, zielonych równin czy monumentalnych konstrukcji przywołuje skojarzenia z pierwszym sezonem anime. Twórcy dobrze oddali klimat uniwersum i pod względem wizualnym trudno mieć większe zastrzeżenia. Modele postaci prezentują się bardzo dobrze, a stylistyka pozostaje wierna oryginałowi. Niestety sama estetyka nie wystarcza, by utrzymać zainteresowanie przez kilkadziesiąt godzin.
Historia również nie wykorzystuje swojego potencjału. Zamiast angażować od początku do końca, dość szybko wpada w rytm powtarzalnych dialogów i długich przerywników, które bardziej spowalniają tempo niż budują napięcie. Nowi bohaterowie wypadają poprawnie, ale trudno się do nich przywiązać, a kolejne wydarzenia rzadko potrafią zaskoczyć. To jedna z tych fabuł, które spełniają swoje zadanie, lecz niewiele ponad to.
Pierwsze skrzypce gra oczywiście walka. System opiera się na unikach, blokach, lekkich i ciężkich atakach oraz wykorzystywaniu umiejętności specjalnych. Wszystko działa wystarczająco dobrze, by starcia były przyjemne, ale trudno mówić o większej satysfakcji czy poczuciu rozwoju. Po kilku godzinach większość potyczek wygląda niemal identycznie.
Nie pomaga w tym również przeciętna sztuczna inteligencja przeciwników. Wrogowie często zachowują się bardzo schematycznie, a kolejne pojedynki sprowadzają się do wykonywania tych samych uników i tych samych kombinacji ciosów. Bossowie bywają efektowni wizualnie, jednak pod względem mechanik rzadko zapadają w pamięć. Walka jest więc po prostu poprawna – ani zła, ani szczególnie ekscytująca.
Sporo można było oczekiwać po eksplorowaniu Aincradu. W końcu to właśnie odkrywanie kolejnych pięter i nieznanych zakątków było jednym z fundamentów całej serii Sword Art Online. Tymczasem gra bardzo często prowadzi nas za rękę i ogranicza swobodę poruszania się. Gdy próbujemy zboczyć z wyznaczonej ścieżki, szybko okazuje się, że po prostu nie możemy tam wejść.
Przez to eksploracja staje się zaskakująco nudna. Lokacje są estetyczne, ale niewiele w nich sekretów czy nagród, które faktycznie zachęcałyby do schodzenia z głównej drogi. Otwieranie kolejnych skrzyń albo eliminowanie następnych grup identycznych przeciwników po pewnym czasie zaczyna przypominać wykonywanie obowiązków zamiast przeżywania przygody. Trudno nie odnieść wrażenia, że świat jest znacznie bardziej ograniczony, niż sugerowały materiały promocyjne.
Nieco lepiej wypada rozwój postaci. Zdobywamy nowe wyposażenie, odblokowujemy umiejętności i stopniowo wzmacniamy naszego bohatera. Problem polega jednak na tym, że większość ulepszeń nie zmienia wyraźnie sposobu prowadzenia walki. To bardziej zwiększanie statystyk niż faktyczne budowanie własnego stylu gry.
Gra działa natomiast bardzo dobrze od strony technicznej. Animacje są płynne, oprawa graficzna prezentuje niezły poziom, a efekty specjalne podczas walk potrafią robić dobre wrażenie. Na pochwałę zasługuje również ścieżka dźwiękowa, która skutecznie przypomina, że nadal znajdujemy się w świecie Sword Art Online.
Największym problemem Echoes of Aincrad okazuje się jednak cena. To produkcja, która sprawia wrażenie gry ze średniego segmentu, tymczasem wyceniono ją jak pełnoprawny wysokobudżetowy hit. Gdyby kosztowała około połowę obecnej kwoty, wiele wad łatwiej byłoby zaakceptować. W obecnej cenie trudno jednak nie oczekiwać znacznie lepszej eksploracji i ciekawszego systemu walki.
Nie oznacza to, że jest to zła gra. Fani Sword Art Online prawdopodobnie odnajdą tutaj sporo przyjemności wynikającej z samego przebywania w Aincradzie i spotykania znajomych elementów uniwersum. Osoby szukające po prostu dobrego RPG akcji mogą jednak szybko dojść do wniosku, że podobnych produkcji na rynku nie brakuje – i wiele z nich oferuje więcej za podobne pieniądze.
Echoes of Aincrad to tytuł pełen niewykorzystanych możliwości. Ma solidne fundamenty, ładną oprawę i poprawny system walki, ale praktycznie żaden z elementów nie wybija się ponad przeciętność. Najbardziej rozczarowuje eksploracja, która w grze osadzonej w Aincradzie powinna być jednym z największych atutów. Ostatecznie jest to produkcja, po którą najlepiej sięgnąć dopiero podczas większej promocji.
Fani gier RPG nie mogą narzekać na nudę. Ostatnimi czasy w miarę regularnie otrzymujemy naprawdę porządne tytuły reprezentujące ten gatunek, ale przyszłość maluje się w jeszcze lepszych barwach.
Dziś na tapetę bierzemy właśnie erpegi i chcemy zwrócić Waszą uwagę na kilka zbliżających się produkcji, które zapowiadają się naprawdę interesująco. Mamy tu wszystko – wampiry, fantasy, znane marki, absolutne nowości, duchowych spadkobierców kultowych hitów… Po prostu dla każdego coś miłego. Oto najciekawsze nadchodzące gry RPG.
The Blood of Dawnwalker
Zaczynamy od tego, co najbliżej. Produkcja studia Rebel Wolves ukaże się już na początku września i zapowiada się na tytuł, który na pewno nie rozczaruje pod kątem scenariuszowym. To nie typowy projekt wysokobudżetowy, jednak nie graficzne fajerwerki są tu najważniejsze, a klimat, historia oraz wybory kształtujące fabułę i świat.
Wcielamy się tutaj w Coena, mieszkańca fikcyjnego, średniowiecznego królestwa położonego gdzieś w Karpatach. Krainą rządzą wampiry, choć nie wszystkim to przeszkadza. Bohater będzie jednak musiał zmierzyć się z krwiopijcami.
Otrzymamy zręcznościowy system walki, możliwość używania wampirzych mocy podczas gry nocą, a przede wszystkim sporo ważnych decyzji do podjęcia. Nasze wybory wpłyną na to, jak potoczy się cała opowieść – a upływający czas będzie jednym z wyzwań. Podczas jednego przejścia gry nie uda się nawet ukończyć wszystkich misji. W końcu nasza rodzina czeka na ratunek, więc nie możemy zwlekać.
Exodus
Wystarczy jedno spojrzenie, by od razu zrozumieć, że Exodus to prawdziwy duchowy spadkobierca serii Mass Effect. Nie chodzi nawet tylko o inspiracje, ale też o deweloperów – za historię odpowiada m.in. Drew Karpyshyn, scenarzysta KOTOR-a, Baldur’s Gate czy Mass Effecta właśnie.
Wydawca, firma Wizards of the Coast, chce, aby Exodus było ich flagowym, wysokobudżetowym projektem premium skierowanym do fanów gier single-player. Nie ma więc tutaj żadnego ryzyka niepotrzebnych funkcji sieciowych czy mikropłatności.
Rozgrywka mocno przywodzi na myśl przygody Sheparda od studia Bioware, a historia zapowiada się wyjątkowo ciekawie – jej głównym elementem będą bowiem wyprawy międzygalaktyczne i związany z nimi upływ czasu. Jak zmieni się nasza rodzima planeta, podczas gdy będziemy na ekspedycji trwającej w praktyce dziesiątki lat?
Wiedźmin 4
To bez wątpienia jeden z najbardziej wyczekiwanych RPG-ów na świecie, choć na premierę przyjdzie nam jeszcze poczekać. Produkcja studia CD Projekt Red rozpocznie zupełnie nową sagę, ale pozostanie wierna fundamentom serii – ogromnemu, otwartemu światu, rozbudowanym zadaniom oraz historiom, w których trudno mówić o prostym podziale na dobro i zło.
Największą zmianą będzie oczywiście nowa bohaterka. Tym razem w centrum wydarzeń znajdzie się Ciri, która po latach spędzonych u boku Geralta przejmie rolę głównej protagonistki. Twórcy nie zdradzili jeszcze szczegółów fabuły, ale wiadomo, że gra powstaje na silniku Unreal Engine 5 i ma być początkiem nowej trylogii. Możemy więc spodziewać się nie tylko większej skali, ale też zupełnie nowych wyzwań dla bohaterki.
CD Projekt Red obiecuje również rozwinięcie elementów, które sprawiły, że poprzednie części stały się tak popularne – przede wszystkim znaczących wyborów, konsekwencji decyzji oraz złożonych historii pobocznych.
Warhammer 40,000: Dark Heresy
Warhammer 40,000: Dark Heresy to projekt, który może spełnić marzenia fanów ponurego uniwersum Games Workshop o dużym, fabularnym RPG w świecie 41. tysiąclecia. Za produkcję odpowiada studio Owlcat Games, znane z takich gier jak Pathfinder: Wrath of the Righteous oraz Warhammer 40,000: Rogue Trader, więc możemy spodziewać się rozbudowanej historii i ogromnej liczby decyzji.
Tym razem wcielimy się w rolę Inkwizytora, jednej z najbardziej wpływowych i bezwzględnych postaci Imperium. Naszym zadaniem będzie badanie zagrożeń dla ludzkości – od herezji i korupcji Chaosu po obce rasy zagrażające przetrwaniu Imperium. Jak przystało na Warhammera 40,000, nie będzie tu miejsca na typowe bohaterskie opowieści. To świat brutalnych wyborów, politycznych intryg i ciągłej walki o przetrwanie.
Twórcy zapowiadają rozgrywkę inspirowaną klasycznymi komputerowymi RPG-ami, z dużą swobodą działania, rozbudowaną drużyną oraz konsekwencjami podejmowanych decyzji. Po sukcesie Rogue Tradera oczekiwania są wysokie, ale jeśli Owlcat ponownie połączy skomplikowaną mechanikę z mocną narracją, Dark Heresy może być jednym z najciekawszych RPG-ów dla fanów Warhammera od lat.
Divinity
Po gigantycznym sukcesie Baldur’s Gate 3 trudno wyobrazić sobie bardziej wyczekiwany projekt wśród fanów klasycznych RPG niż nowa produkcja studia Larian. Twórcy nie pracują jednak nad kolejnym Baldur’s Gate – zamiast tego wracają do swojego własnego świata fantasy i przygotowują następną odsłonę serii Divinity.
Co już wiemy na temat gry? Ma działać na ulepszonej wersji silnika Divinity Engine, a system walki ma być połączeniem rozwiązań z Original Sin i BG3. Nie zabraknie trybu kooperacji, a także wsparcia dla modów. Co ciekawe, twórcy zaznaczyli, że postacie towarzyszy mają częściej ze sobą rozmawiać niż w – chociażby – Baldur’s Gate 3.
Na więcej konkretów musimy poczekać. Nie ujawniono jeszcze daty premiery, choć nowe Divinity zadebiutuje na początku nie jako finalna gra, ale jako wersja Early Access. To każe przypuszczać, że premiera wczesnej edycji nie musi być wcale tak odległa, jak może się wydawać.
Ostatnie lata nie były dla serii F1 zbyt łaskawe. Odkąd markę przejęło EA, kolejne odsłony zaczęły przypominać trochę sezon ogórkowy w Formule 1.
Niby wszyscy są, niby coś się dzieje, ale człowiek patrzy i zastanawia się, czy naprawdę trzeba było kupować nowy karnet tylko po to, żeby zobaczyć kilku kierowców w innych kombinezonach. Co roku dostawaliśmy nową grę. Co roku zmieniały się transfery, kosmetyka, trochę model jazdy, trochę balans, trochę menu. Czasem pojawiał się jakiś nowy tryb, czasem EA próbowało nam wmówić, że to właśnie ten moment, w którym F1 przechodzi rewolucję większą niż wynalezienie koła. A potem człowiek odpalał grę i po dwóch wyścigach wiedział, że nadal jest to właściwie ta sama gra, tylko opakowana w nowe pudełko. Do tego dochodziły ceny. Wersje Deluxe, hiper, super, ultra i nie wiadomo jeszcze jakie, potrafiły podchodzić pod pięć stów. Oczywiście motorsport jest sportem dla ludzi z grubym portfelem, ale rynek gier ma to gdzieś. Gracz nie kupuje bolidu Ferrari. Kupuje grę. I chce mieć poczucie, że dostał coś więcej niż aktualizację składów sprzedawaną w cenie jakiejś podstawowej kierownicy do PC.
I wtedy ktoś w EA wpadł na pomysł, który powinien był paść kilka lat temu.
A może zamiast wydawać co roku tę samą grę, zrobimy po prostu DLC?
No i proszę. Dało się.
F1 25: 2026 Season Pack to dodatek, który nie próbuje udawać pełnej nowej gry. Dostajemy aktualizację do sezonu 2026, komplet nowych bolidów, nowych kierowców, nowe zespoły, nowe zasady, nowy tor i przede wszystkim – zupełnie inne podejście do jazdy. Oficjalnie EA szykuje na 2027 rok nową odsłonę, która ma wyglądać, działać i grać inaczej niż dotychczasowe części. Mam nadzieję, że to nie jest kolejna korporacyjna obietnica z gatunku „tym razem będzie inaczej”, tylko rzeczywiście czas, który zespół wykorzystuje na przygotowanie czegoś od podstaw.
Bo seria F1 naprawdę tego potrzebuje.
Cena robi robotę
Najważniejsze jest jednak to, że wreszcie nie czuję się, jakbym kupował wejściówkę do padoku za pieniądze, których nie mam. Wersję F1 25 wraz z dodatkiem sezonu 2026 można obecnie kupić na Steamie za około 219,90 zł. I to jest cena, która po prostu ma sens. Dwie stówki za pełną grę z nowym sezonem, nowymi bolidami i całym tym licencjonowanym cyrkiem? Wreszcie można powiedzieć: dobra, EA, tym razem nie próbujesz sprzedać mi starej szkapy za półroczne zarobki. Cofamy się trochę do czasów, kiedy F1 nie było jeszcze własnością EA i coroczne odsłony miały ceny, które nie wymagały konsultacji z doradcą finansowym.
Ale czy taniej znaczy lepiej?
Tym razem – tak. Przynajmniej w dużej części.
Cadillac, Audi i Madring
Nowy sezon to przede wszystkim nowy układ sił na gridzie. Do stawki dołącza Cadillac, a za jego kierownicami siedzą Valtteri Bottas i Sergio Pérez. Czyli dwaj kierowcy, którzy wiedzą, jak wygląda życie w środku stawki, z przodu stawki, a czasem także w ścianie po zbyt optymistycznym manewrze. Cadillac robi w grze świetne wrażenie. Nie tylko dlatego, że to nowy zespół, ale też dlatego, że sama obecność jedenastej ekipy powoduje, że sezon od razu wydaje się świeższy i bardziej ciasny. Grid jest pełniejszy, kariera ma więcej życia, a człowiek znowu chce odpalić My Team i sprawdzić, czy tym razem uda mu się stworzyć ekipę, która nie będzie kończyć sezonu bez zdobytego punktu.
Jest też Audi, które przejęło Saubera i wreszcie wchodzi do F1 nie jako plotka, prezentacja w PowerPoincie albo obietnica z konferencji prasowej, ale jako pełnoprawna ekipa. Nico Hülkenberg i Gabriel Bortoleto dostają do rąk maszyny z czterema pierścieniami na nosie, a to już samo w sobie jest czymś, co dobrze wygląda na ekranie. Największą nowością dodatku jest jednak Madring, czyli tor w Madrycie. To pierwszy nowy obiekt w F1 od kilku lat i trzeba przyznać, że EA miało tu z czego ulepić dobre mięso. Trasa ma 5,4 kilometra, 22 zakręty i łączy elementy ulicznego toru z fragmentami zaprojektowanymi typowo pod współczesne F1. Nie jest to tor, który człowiek zapamięta po jednym okrążeniu. I bardzo dobrze.
Madring ma szybkie sekcje, techniczne zakręty, konkretne strefy hamowania i takie miejsca, w których za późne dodanie gazu kończy się rozmową z bandą. To tor, na którym trzeba być skupionym, a nie tylko trzymać gaz w podłodze i czekać, aż DRS zrobi robotę za nas.
Bo DRS już nie istnieje.
DRS umarł. Niech żyje prąd
Największa zmiana w sezonie 2026 to nowe bolidy. Są mniejsze, lżejsze, bardziej zwrotne i dużo bardziej narowiste. Od pierwszych zakrętów czuć, że to nie są już te same maszyny, które znamy z F1 25. Nie oznacza to, że nagle dostaliśmy Assetto Corsę albo iRacing. F1 od EA nadal jest grą, w którą można spokojnie grać padem na kanapie. Ale jednocześnie daje wystarczająco dużo frajdy ludziom, którzy odpalają VR, zakładają słuchawki, siadają w kokpicie, uruchamiają bass shakery i przez chwilę czują się jakby naprawdę mieli kontrakt z Ferrari.
Nowe bolidy są szybsze w reakcji, ale też mniej wybaczają. W zakrętach czuć ich lekkość, w szybkich zmianach kierunku są bardziej posłuszne, ale przy wyjściu z wolniejszych łuków potrafią przypomnieć, że nie kierujemy gokartem. Trzeba z nimi pracować. Czasem nawet walczyć. Klasyczny DRS zniknął i zastąpił go DRS elektryczny. Jest także aktywna aerodynamika, która pozwala zmieniać ustawienie przedniego i tylnego skrzydła w określonych sekcjach na torze. W zakrętach bolid ma generować większy docisk, a na prostych zrzuca opór powietrza, żeby oszczędzać energię i osiągać lepsze prędkości. Ale prawdziwa zabawa zaczyna się przy systemie Overtake Mode.
To właśnie on jest nowym odpowiednikiem starego przycisku wyprzedzania. Tyle że teraz nie otwieramy skrzydła, tylko dostajemy konkretny zastrzyk energii elektrycznej. I to nie jest delikatne „pomogę ci trochę dogonić rywala”. To prawie pięćset dodatkowych koni mechanicznych, które potrafią zmienić cały pojedynek.
Oczywiście pod warunkiem, że wcześniej nie roztrwoniliśmy energii.
Zespoły esportowe ukrywają wszystkie dane aby nie zdradzić jak zarządzają energią.
Zarządzanie energią – nowy sport narodowy
To właśnie zarządzanie energią elektryczną jest największą gwiazdą tego dodatku.
Nie nowy Cadillac. Nie Audi. Nie Madring. Nie nawet fakt, że można sobie wreszcie pojeździć bolidem, który wygląda, jakby projektował go człowiek po obejrzeniu Blade Runnera.
Energia.
W F1 25: 2026 Season Pack trzeba naprawdę myśleć o tym, kiedy odzyskujemy prąd, kiedy go odkładamy, kiedy bronimy pozycji, a kiedy atakujemy. Czasami bardziej niż o punkcie hamowania martwisz się tym, czy za chwilę nie zabraknie ci mocy na końcu prostej.
I to jest świetne.
Przykład? Tor w Chinach. Długa prosta między zakrętami 13 i 14. Masz dobre tempo, jedziesz za rywalem, liczysz na atak, wciskasz wszystko, co się da, a potem w dwóch trzecich prostej samochód zaczyna zwalniać, bo energia po prostu się skończyła. I nagle wyprzedza cię Cadillac. Nie dlatego, że Bottas dostał objawienia, nie dlatego, że Pérez nagle przypomniał sobie czasy z Red Bulla. Po prostu lepiej zarządzali energią. To są momenty, w których dodatek naprawdę zaczyna żyć. Czujesz, że nie ścigasz się już tylko o to, kto później zahamuje. Ścigasz się o to, kto lepiej zaplanuje całe okrążenie.
Zarządzanie energią stało się tu wręcz sztuką. I dobrze, bo właśnie tego wszyscy spodziewaliśmy się po sezonie 2026.
Jest też trochę starego EA
Nie byłoby EA, gdyby nie zostało trochę korporacyjnego szrotu.
Mikropłatności nadal są obecne, menu dalej próbuje czasami udawać, że F1 to FIFA na kółkach, a część elementów gry aż prosi się o większą możliwość personalizacji. Najchętniej wyrzuciłbym połowę tych ekranów, wyłączył sklepiki, skórki i wszystkie rzeczy, które nie mają nic wspólnego z tym, że chcę po prostu odpalić Grand Prix w Belgii podczas ulewy. Nikt oczywiście nie zmusza nas do kupowania tych rzeczy. Ale fajnie byłoby dostać opcję uproszczenia menu, schowania części sklepowej i ustawienia gry tak, żeby od razu prowadziła nas do kariery, czasu okrążenia albo wyścigu ze znajomymi.
Warto też pamiętać, że kariera z sezonu 2025 nie przechodzi automatycznie do sezonu 2026. Trzeba zacząć nowy zapis. Trochę szkoda, ale z drugiej strony – przy tak dużych zmianach w przepisach i układzie stawki trudno było to zrobić inaczej.
Wreszcie jest nadzieja
Przez ostatnie lata mocno piętnowałem EA za to, że przyssało się do portfeli graczy i co sezon sprzedawało bardzo podobny produkt jako wielką nowość.
F1 25: 2026 Season Pack nie rozwiązuje wszystkich problemów serii. Nadal mamy mikropłatności. Nadal mamy menu, które miejscami wygląda jakby ktoś chciał sprzedać nam kask, zanim pozwoli wejść do garażu. Nadal nie jest to pełnoprawny symulator dla ludzi, którzy rozpisują ciśnienie w oponach na trzy strony zeszytu.
Ale pierwszy raz od kilku sezonów naprawdę widzę, że ten cykl idzie w dobrą stronę.
Po pierwsze – DLC zamiast pełnej gry ma sens. Kupowanie co roku niemal tego samego tytułu było absurdem. Tutaj dostajemy duży pakiet zmian, ale nie musimy od razu płacić jak za nową konsolę.
Po drugie – cena. Dwie stówki za bazową grę z aktualnym sezonem to uczciwa propozycja. Wreszcie.
Po trzecie – nowe bolidy naprawdę zachowują się inaczej. Są bardziej wymagające, bardziej nerwowe i zmuszają do myślenia. Energia nie jest dodatkiem. Jest centrum całej zabawy.
EA idzie we właściwą stronę.
Na Odyna, nigdy nie przypuszczałem, że to napiszę.
To były czasy, gdy internet był tak rzadkim zjawiskiem, że człowiek mający dostęp do sieci uchodził niemal za krezusa. Nie mieliśmy go w kieszeni, nie odpalaliśmy YouTube’a w autobusie i nie sprawdzaliśmy wyniku meczu odruchowo, co trzy minuty. Internet poznawało się głównie w kafejkach, gdzie za każdą godzinę płaciło się jak za luksusową usługę, a Gadu-Gadu dopiero stawiało swoje pierwsze, żółte kroki.
Reprezentacja Polski po raz pierwszy od 1986 roku awansowała na mundial, tym razem do Korei i Japonii. W komputerach pracowały Celerony i Pentium III, NVIDIA przejmowała tron po 3dfx, a karta sieciowa nie była hardware, który brało się pod uwagę podczas składania komputera. Kupowało się ją po to, by połączyć kilka pecetów i przez całą noc toczyć wojny o mistrzostwo Anglii, awans do Serie A albo uratowanie przed spadkiem klubu, którego istnienia nie podejrzewaliśmy jeszcze poprzedniego wieczoru.
I właśnie wtedy powstała najlepsza gra piłkarska ever.
Nie, nie najlepsza gra o strzelaniu bramek. Nie najlepsza gra z licencjami, połyskującą murawą i twarzami zawodników wyglądającymi lepiej niż my sami po nieprzespanej nocy. Najlepsza gra o byciu trenerem, dyrektorem sportowym, skautem, księgowym, psychologiem i człowiekiem, który wierzy, że jeśli jeszcze raz zmieni ustawienie z 4-4-2 na 4-1-2-1-2, to jego napastnik wreszcie przestanie marnować sytuacje sam na sam.
Ta gra to Championship Manager 01/02.
Jeżeli nie grałeś w „czempionszipa”, to tak naprawdę nie wiesz, czym był menedżer piłkarski. Jeżeli nazwiska takie jak Tsigalko, To Madeira, João Paiva, Harasimowicz, Misiura czy Alonso Solís nic ci nie mówią, to prawdopodobnie nigdy nie przeżyłeś tej pięknej chwili, gdy anonimowy zawodnik za grosze zmieniał się w potwora, który przez dziesięć sezonów demolował obrony całej Europy.
Witaj w uniwersum Championship Managera.
Gra, która pożerała noce
CM 01/02 nie potrzebował widowiskowej oprawy. Nie miał kinowych przerywników, dramatycznych konferencji prasowych ani animacji, które dziś potrafią sprawić, że człowiek bardziej ogląda mecz, niż nim zarządza. Tutaj liczyło się coś innego: czysta, niebezpiecznie wciągająca piłkarska strategia.
Odpalałeś grę, wybierałeś klub i nagle orientowałeś się, że minęły cztery godziny. Nie dlatego, że rozegrałeś sześć finałów Ligi Mistrzów. Czas przepadł, bo szukałeś prawego obrońcy z Chorwacji, porównywałeś dwóch środkowych pomocników z ligi norweskiej, analizowałeś raport skauta i próbowałeś zrozumieć, dlaczego twój najlepszy napastnik obraził się po tym, jak zaoferowałeś mu kontrakt wyższy tylko o pięć tysięcy tygodniowo.
I właśnie w tym tkwiła magia.
Każdy ekran miał znaczenie. Każda decyzja mogła skończyć się mistrzostwem albo zwolnieniem. Jeden fatalny transfer potrafił wyczyścić budżet, a jeden znaleziony przypadkiem talent zamieniał średniaka w klub, który po kilku latach rzucał rękawicę Manchesterowi United, Realowi Madryt czy Juventusowi.
Piłkarska baza większa niż życie
Championship Manager 01/02 dawał poczucie, że cały futbol mieści się w jednym komputerze. Oficjalna instrukcja wymieniała 26 krajowych pakietów ligowych – od Polski, Anglii i Włoch po Argentynę, Brazylię, Japonię czy USA. Do tego dochodziły ligi niższych szczebli, rozgrywki feederowe i ogromna baza ponad 100 tysięcy profili zawodników, trenerów oraz menedżerów.
Brzmi poważnie nawet dziś. W 2001 roku było to wręcz absurdalne.
Można było prowadzić klub z angielskiej Premier League, ale równie dobrze zacząć od polskiej ligi, holenderskiego średniaka, drużyny z Norwegii czy szkockiego outsidera. Można było budować potęgę od podstaw, ratować legendarny klub przed katastrofą, prowadzić zespół z budżetem wystarczającym na dwa obiady i paczkę gumy do żucia albo przejąć gigantów, którzy oczekiwali mistrzostwa od pierwszego dnia.
Najlepsze było jednak to, że świat żył własnym życiem. Transfery się działy, zawodnicy się rozwijali, inni przepalali talent, kluby bankrutowały, trenerzy tracili pracę, a rywale budowali zespoły, które nagle wyrastały na prawdziwy problem.
Nie grałeś na planszy. Prowadziłeś piłkarskie uniwersum.
To Madeira i inni bohaterowie naszych dysków
Każda wielka gra ma swoje legendy. CM 01/02 miał ich dziesiątki, może setki. To były nazwiska, które dla przeciętnego kibica brzmiały jak wynik losowania liter, ale dla graczy były świętością.
Tsigalko był jak kod na nieśmiertelność. To Madeira potrafił wjechać do ligi i robić rzeczy, za które w normalnym świecie otrzymuje się pomnik przed stadionem. João Paiva stawał się napastnikiem, którego chciał każdy. Alonso Solís dawał przyjemność z transferu, jakiej nie dałby dziś nawet zakup największej gwiazdy za 200 milionów euro.
Nie chodziło tylko o to, że byli mocni.
Chodziło o satysfakcję odkrycia. O moment, w którym znajdowałeś zawodnika za grosze, podpisywałeś z nim kontrakt, a potem patrzyłeś, jak z roku na rok rośnie w potęgę. To było jak odnalezienie tajnego przejścia w grze, tyle że przejściem był osiemnastoletni napastnik z ligi białoruskiej.
Dzisiaj internet podpowiada wszystko w kilka sekund. Wtedy listy wonderkidów przekazywało się między znajomymi, zapisywało w notatniku albo odkrywało samemu, grzebiąc po ligach, o których wcześniej nie słyszało nawet pół redakcji sportowej.
Prostota, która była genialna
Współczesne menedżery piłkarskie są potężne. Czasem wręcz tak potężne, że człowiek ma wrażenie, iż przed rozpoczęciem sezonu powinien skończyć kurs zarządzania zasobami ludzkimi, psychologii sportu i księgowości międzynarodowej.
CM 01/02 był prostszy. I właśnie dlatego wygrywał.
Nie oznacza to, że był płytki. Wręcz przeciwnie. Taktyka miała znaczenie. Transfery miały znaczenie. Forma zawodnika miała znaczenie. Moralność zespołu miała znaczenie. Trening, kontuzje, kontrakty, relacje z zarządem, rynek transferowy, raporty skautów – wszystko było na swoim miejscu.
Tyle że gra nie przytłaczała.
Dawała ci mnóstwo narzędzi, ale nie zmuszała do odrabiania cyfrowej pracy na drugi etat. Chciałeś wejść głęboko w analizę przeciwnika? Proszę bardzo. Mogłeś sprawdzić jego kluczowych zawodników, mocne strony i taktykę. Chciałeś wysłać skauta do konkretnego kraju albo ligi? Droga wolna. Chciałeś ukryć atrybuty zawodników i grać bardziej realistycznie, opierając się na raportach, a nie na tabelkach? Była taka opcja.
Do tego można było porównywać graczy, robić notatki o zawodnikach, odwoływać się od kar, wysyłać kontuzjowanych piłkarzy na operacje i prowadzić sieciową rozgrywkę przez TCP/IP. Czyli tak, kupowanie kart sieciowych tylko po to, by rozgrywać wspólny sezon ze znajomymi, było wtedy całkowicie logicznym planem na życie.
Mecz w głowie był lepszy niż grafika
Dzisiaj gry piłkarskie próbują pokazać każdy ruch zawodnika, każdy źle ułożony włos i każdy źle ustawiony znacznik sponsora na koszulce. CM 01/02 robił coś znacznie sprytniejszego.
Dawał ci tekstową relację z meczu, kilka prostych wskaźników i zostawiał resztę wyobraźni.
„Tsigalko przebija się lewą stroną”.
Człowiek nie widział na ekranie animacji godnej transmisji z Ligi Mistrzów. W głowie widział za to akcję życia. Tempo, drybling, obrońcę zostawionego w tyle, strzał w długi róg i stadion eksplodujący po golu.
To była gra, która rozumiała, że kibic piłkarski nie potrzebuje wszystkiego zobaczyć. Czasem wystarczy dać mu zdanie, a resztę dopowie sobie sam – lepiej niż jakikolwiek silnik graficzny.
Dlaczego nadal chce się w to grać?
Bo Championship Manager 01/02 jest niewiarygodnie miodny.
To słowo pasuje tu idealnie. Gra nie starzeje się w taki sposób, jak wiele tytułów sprzed dwóch dekad. Oczywiście, interfejs wygląda dziś jak relikt z epoki monitorów CRT, a część nazwisk wywoła u młodszych graczy spojrzenie pełne szacunku i kompletnego niezrozumienia. Ale kiedy zaczynasz pierwszy sezon, wszystko nagle wraca na swoje miejsce.
Jest budżet. Jest skład. Jest pierwszy sparing. Jest zarząd, który oczekuje wyniku. Jest kilku zawodników, których chcesz natychmiast sprzedać. Jest jeden, który ma potencjał, choć jeszcze tego nie wie. Jest rywal, którego nie znosisz po dwóch meczach, mimo że przed chwilą nie miałeś pojęcia, że istnieje.
A potem jest jeszcze jeden mecz.
I jeszcze jedno okienko transferowe.
I jeszcze jeden sezon.
Mundial 2026, który trwa od 11 czerwca do 19 lipca, jest idealnym momentem, żeby wrócić do piłkarskiej gry, na którą wielu z nas straciło setki godzin życia. I nie żałuje ani jednej.
Championship Manager 01/02 jest dziś legalnie dostępny za darmo. Warto pobrać podstawową wersję, zainstalować aktualny patch i dać sobie wieczór. Tylko jeden wieczór.
Potem najpewniej obudzicie się trzy sezony później, z mistrzostwem Polski, awansem do Ligi Mistrzów i napastnikiem z egzotycznej ligi, którego nazwisko będziecie pamiętać przez następne dwadzieścia lat.
Mistrzostwa świata już trwają. Turniej jest większy niż kiedykolwiek – po raz pierwszy występuje w nim aż 48 reprezentacji. Niestety, tym razem bez Polaków. Biało-Czerwoni przegrali finał baraży ze Szwecją 2:3, więc mundial oglądamy z pozycji kanapy, fotela lub stadionowych trybun przed telewizorem.
Na szczęście człowiek od dekad ma jeden sprawdzony sposób, żeby leczyć piłkarskie rozczarowania. Odpala grę. Kiedyś wkładał kasetę do magnetofonu, śrubokrętem ustawiał głowicę i modlił się, żeby po pięciu minutach pisków nie wyskoczył błąd. Dzisiaj odpala EA Sports FC, czyli dawną FIFĘ w nowym garniturze. EA straciło prawo do używania nazwy FIFA, ale nie straciło tego, co najważniejsze: przyzwyczajenia milionów graczy. Marka zmieniła szyld, lecz sklep nadal stoi w tym samym miejscu i kolejka dalej ciągnie się za róg. EA zapowiedziało nową erę pod nazwą EA Sports FC po zakończeniu prawie trzydziestoletniej współpracy z FIFA, ale sama maszyna do robienia cyfrowej piłki kręci się dalej.
I łatwo dziś zapomnieć, że nie zawsze tak było. Że futbol w grach nie urodził się z licencjonowanymi stadionami, twarzami piłkarzy, trybem kariery, kartami Ultimate Team i realistycznym potem na czole rezerwowego bramkarza trzecioligowego klubu z Anglii. Nie. Futbol w grach urodził się w czasach, kiedy 48 kilobajtów RAM-u wystarczało do wszystkiego, a jak komputer miał kolor, dźwięk i jeszcze dało się nim poruszyć kreską po ekranie, to człowiek czuł, że żyje w przyszłości.
Dlatego cofniemy się dziś do prehistorii. Do czasów, w których piłkarz był prostokątem, piłka była pikselem, kibice byli w naszej wyobraźni, a największym realizmem było to, że po przegranym meczu naprawdę można było obrazić się na kolegę.
Pierwsze piłki nożne w grach wideo były właściwie bardziej kuzynami Ponga niż symulacją futbolu. W 1973 roku pojawiły się automaty piłkarskie, w tym Taito’s Soccer, Super Soccer od Allied Leisure i Soccer od Ramteka. To były gry bardzo proste, oparte na mechanice odbijania piłki, z liniami czy „paletkami”, które miały udawać zawodników. Nie było tam dryblingu, spalonego, taktyki, piłkarzy kłócących się z sędzią ani prezesa, który po trzech porażkach zwalnia trenera. Była piłka, były kreski i była magia automatu, który mówił: wrzuć monetę, a przez chwilę będziesz panem boiska.
Dziś wygląda to śmiesznie. Tyle że wtedy działało. Ludzie naprawdę stawali przy automacie i widzieli w tych kilku kształtach futbol. Bo gry wideo zawsze wymagały od nas współpracy. One dawały parę pikseli, a my dokładaliśmy wyobraźnię. I może dlatego tamte gry potrafiły tak mocno wciągać. Nie pokazywały wszystkiego, więc głowa musiała dopowiedzieć resztę.
Na piłkę nożną z prawdziwego zdarzenia trzeba było jeszcze trochę poczekać. Jednym z ważnych kroków było Pelé’s Soccer na Atari 2600. Gra pierwotnie funkcjonowała jako Championship Soccer, planowano ją na okolice 1980 roku, ale realnie ukazała się na początku 1981. I tu już można było powiedzieć: dobrze, to zaczyna przypominać mecz. Boisko widzieliśmy z góry, na ekranie byli zawodnicy, bramkarz, piłka i coś, co przy dużej dozie dobrej woli można było uznać za futbolową taktykę.
Oczywiście nie był to realizm, przy którym dzisiejszy gracz łapie się za głowę, bo murawa ma zły odcień zieleni. To były czasy Atari 2600. Tam wszystko było umowne. Zawodnik wyglądał jak mały ludzik zrobiony z kilku klocków, ale jeśli miałeś osiem, dziewięć albo dziesięć lat, to nie widziałeś klocków. Widziałeś Pelégo, Latę czy Maradonę.
Prawdziwy przełom dla domowego grania przyszedł jednak w 1983 roku, kiedy na Commodore 64 pojawił się International Soccer. Autorem gry był Andrew Spencer, a wydawcą Commodore. I tu zaczyna się historia futbolu cyfrowego, który nagle zrobił krok z piwnicy na stadion. Kamera z boku, duże jak na tamte czasy sprite’y, zawodnicy wyglądający jak zawodnicy, a nie przecinki na ekranie, do tego dźwięki, animacje i tempo, które potrafiło rozgrzać joystick do czerwoności.
International Soccer był jedną z tych gier, które trzeba rozpatrywać w kontekście epoki. Dzisiaj ktoś odpali ją na emulatorze i powie: „No fajnie, ale czemu oni tak dziwnie biegają?”. Tyle że w 1983 roku to była petarda. Commodore 64 pokazywał, że komputer domowy nie musi być tylko urządzeniem do nauki BASIC-a i wpisywania programów z gazet. Może być stadionem. Może być boiskiem. Może być miejscem, gdzie dwóch kumpli siedzi obok siebie i udaje, że nie traktuje tego śmiertelnie poważnie, choć obaj wiedzą, że porażka boli bardziej niż klasówka z matematyki.
Największe emocje były oczywiście wtedy, kiedy grało się z drugim człowiekiem. Sztuczna inteligencja? Powiedzmy delikatnie: nie była to reprezentacja Brazylii z 1970 roku. Komputer potrafił robić rzeczy dziwne, głupie i pozbawione sensu, czyli właściwie całkiem realistycznie, jeśli ktoś oglądał czasem obronę swojej ulubionej drużyny. Ale prawdziwy sens International Soccer zaczynał się wtedy, gdy po drugiej stronie siedział kolega. I nagle każdy strzał był wydarzeniem, każdy odbiór triumfem, a każdy gol małym dramatem lub eksplozją radości – w zależności kto go strzelił.
To była gra, która ustawiła pewien język. Pokazała, że piłka nożna w grach może wyglądać jak transmisja, a nie jak abstrakcyjna zabawa w odbijanie piksela. Była jeszcze prosta, jeszcze toporna, jeszcze niewinna, ale miała już coś, czego nie da się zaprogramować na siłę: emocje.
Potem nadeszła era komputerów 16-bitowych i wojna o cyfrową piłkę weszła na zupełnie inny poziom. W 1989 roku Dino Dini i Anco dali światu Kick Off. I to była gra, która wielu graczom pokazała, że futbol nie musi być spokojnym przesuwaniem ludzików po ekranie. Kick Off był szybki. Nerwowy. Wymagający. Piłka nie była przyklejona do nogi zawodnika, tylko żyła własnym życiem. Trzeba było ją prowadzić, kontrolować, przewidywać. Nagle okazywało się, że jak biegniesz za szybko, to futbolówka odskoczy. A jak odskoczy, to przeciwnik zabierze. A jak zabierze, to strzeli. A jak strzeli, to znowu grozi to fochem na kolegę.
Kick Off miał widok z góry, ogromne tempo i poczucie chaosu, które w najlepszych momentach przypominało prawdziwy mecz. Nie dlatego, że grafika była realistyczna. Nie była. Ale dlatego, że gra zmuszała do opanowania piłki. Nie dawała wszystkiego za darmo. Wymagała wprawy. Była trochę jak rower bez bocznych kółek. Na początku człowiek się przewracał, potem przeklinał, potem mówił, że głupia gra, a po godzinie nie mógł się oderwać.
Kick Off był dla wielu czymś więcej niż grą. Był szkołą cierpliwości, refleksem zamkniętym w joysticku i dowodem na to, że sport w komputerze może mieć swój charakter. Nie tylko pokazywać wynik, ale wymagać od gracza stylu. To była piłka dla tych, którzy chcieli cierpieć, żeby potem móc powiedzieć: umiem.
A potem, w 1992 roku, przyszło Sensible Soccer i zrobiło z piłkarskimi grami coś, co trudno opisać bez uśmiechu. Bo Sensible Soccer wyglądało prościej niż Kick Off. Piłkarze byli maleńcy, boisko widziane z góry, dźwięk oszczędny, grafika symboliczna. A jednak ta gra miała w sobie coś absolutnie genialnego. Była jak najlepsze arcade’owe espresso: mała, szybka, mocna i po chwili człowiek chciał jeszcze jedno.
Sensible Software rozumiało jedną rzecz: grywalność jest królem. Możesz mieć piękne opakowanie, możesz mieć licencje, możesz mieć nazwiska, możesz mieć stadion z dokładnie odwzorowanym banerem reklamowym producenta opon, ale jeśli sama gra nie daje frajdy, to wszystko jest tylko tapetą. Sensible Soccer dawało frajdę natychmiast. Podanie, strzał, odbiór, akcja, gol. Tempo było idealne. Sterowanie intuicyjne. Mecze krótkie, ale intensywne. To była gra, w której można było usiąść „na pięć minut”, a potem zorientować się, że za oknem już ciemno.
Dla Amigi Sensible Soccer było tym, czym dla kina są filmy, które ogląda się po raz setny i nadal zna się każdą scenę. To był jeden z tych tytułów, które sprzedawały atmosferę całej platformy. Amiga miała swoje techno dema, miała swoje przygodówki, swoje bijatyki, swoje dziwne eksperymenty, ale miała też Sensi. I Sensi było świętem.
Warto tu wspomnieć o Sensible Software, bo to studio miało styl. Rok później wypuściło Cannon Fodder, jedną z najbardziej przewrotnych i czarnych komedii wojennych w historii gier. I jeśli ktoś pamięta tych małych żołnierzyków z Cannon Fodder, to łatwo zobaczy rodzinne podobieństwo z piłkarzami z Sensible Soccer. Małe ludziki, wielkie emocje. Tylko zamiast strzelać na bramkę, strzelało się już trochę bardziej dosłownie. Sensible miało tę cudowną bezczelność brytyjskich twórców z lat 90., którzy potrafili zrobić grę prostą w obsłudze, ale ostrą jak żyletka.
I kiedy wydawało się, że Sensible Soccer będzie rządzić wiecznie, na boisko wbiegł nowy zawodnik. Electronic Arts. FIFA International Soccer ukazała się najpierw na Sega Mega Drive pod koniec 1993 roku, a potem trafiła na kolejne platformy w 1994. I od razu było wiadomo, że to nie jest kolejna piłka robiona po godzinach przez dwóch zapaleńców w pokoju nad garażem. To była produkcja z rozmachem. Izometryczny widok, piękna jak na tamte czasy animacja, prezentacja, atmosfera wielkiego meczu. FIFA wyglądała tak, jakby ktoś wreszcie powiedział: zróbmy z tego telewizyjne widowisko.
Tyle że początki FIFY wcale nie były prostym marszem po koronę. Miała grafikę, miała prezentację, miała ambicje, ale Sensible Soccer miało coś, czego nie dało się łatwo przebić: czystą miodność.
I to jest piękne w historii gier. Technologia nie zawsze wygrywa od razu. Czasem gra brzydsza, prostsza i skromniejsza zostaje w sercu mocniej niż ta efektowna. FIFA wyglądała jak przyszłość, ale Sensi grało jak marzenie. Jeden tytuł chciał być transmisją telewizyjną, drugi był piłkarskim flipperem dla ludzi, którzy lubili natychmiastowe emocje. Obie gry były ważne, ale każda z innego powodu.
Najpotężniejsza konkurencja dla FIFY miała jednak nadejść z zupełnie innej strony. Z Japonii. Konami weszło do tej historii z serią International Superstar Soccer i Winning Eleven. Pierwsze International Superstar Soccer pojawiło się na SNES-ie w 1994 roku i oferowało reprezentacje i atmosferę wielkiego turnieju. To nie była już tylko piłka do pogrania z kolegą. To był produkt, który chciał powiedzieć: my też rozumiemy futbol, ale po swojemu.
A potem ta linia rozwinęła się w coś, co wielu graczy uznało za najlepszą cyfrową piłkę swojej epoki. Pro Evolution Soccer. PES. Dla jednych trzy litery, dla innych religia. W czasach PlayStation i PlayStation 2 rywalizacja FIFA kontra PES była czymś więcej niż wyborem gry. To była deklaracja światopoglądowa. Jedni mówili: FIFA ma licencje, stadiony, nazwiska, atmosferę. Drudzy odpowiadali: PES ma futbol.
I coś w tym było. Konami przez długie lata potrafiło dawać na boisku rzeczy, których FIFA nie umiała oddać z taką lekkością. Strzały z dystansu, które wchodziły jak marzenie. Akcje budowane z klepki. Zawodników, którzy może nie zawsze mieli prawdziwe nazwiska, ale ruszali się tak, że człowiek czuł rytm meczu. Taktykę, balans, nieprzewidywalność. PES bywał mniej elegancki w opakowaniu, ale na murawie miał duszę.
Oczywiście trzeba było przymknąć oko na różne cuda licencyjne. Kto grał, ten pamięta drużyny i nazwiska, które wyglądały jak z równoległego wszechświata. Niby wszyscy wiedzieliśmy, o kogo chodzi, ale zamiast pełnej licencji dostawaliśmy futbolowy teatrzyk cieni. I nawet to miało swój urok. Bo kiedy gameplay był dobry, człowiek nie potrzebował idealnego logo na koszulce. Wiedział, że to jest ten klub. Wiedział, że to jest ten zawodnik. A jak nie wiedział, to i tak po trzech meczach tworzył własną legendę.
Wojna FIFA kontra PES trwała przez wiele lat i była jednym z najpiękniejszych konfliktów w historii gier sportowych. Nie pięknych dlatego, że ktoś kogoś niszczył. Pięknych dlatego, że konkurencja zmuszała obie strony do walki. FIFA musiała poprawiać gameplay, bo PES naciskał. PES musiał walczyć o prezentację i licencje, bo FIFA miała kasę, rozmach i marketingową armatę. The Guardian pisał wręcz o jednej z największych rywalizacji w historii sportowych gier, a stereotyp był prosty: EA wygrywało licencjami, Konami próbowało wygrywać samym futbolem.
I ostatecznie, powiedzmy to wprost, FIFA wygrała. Nie dlatego, że zawsze była lepszą grą. Nie dlatego, że miała więcej „miodu”. Nie dlatego, że każdy mecz dawał większe emocje. Wygrała, bo miała coś, co w świecie współczesnego futbolu jest potężniejsze niż piękny drybling: licencje. Prawdziwe kluby, prawdziwe ligi, prawdziwe stroje, prawdziwe stadiony, prawdziwe twarze. Dla masowego odbiorcy to miało gigantyczne znaczenie. Bo można być romantykiem, można kochać gameplay, można doceniać mechanikę, ale gdy dzieciak odpala grę, często chce zobaczyć swoją drużynę. Nie „Manchester Red”, nie „London Blue”, tylko klub, który zna z telewizji.
Konami zaczęło tracić oddech. PES jeszcze przez lata miał swoich wiernych fanów, ale rynek przesuwał się coraz bardziej w stronę FIFY. Potem przyszły kolejne generacje konsol, tryby online, Ultimate Team, wielka monetyzacja i piłka cyfrowa stała się biznesem większym niż niejeden klub. PES zaś ostatecznie przemienił się w eFootball, co miało być nowym otwarciem, a wyszło raczej jak nieudany rzut karny wykonywany w klapkach. Konami oficjalnie wypuściło eFootball jako następcę PES-a w 2021 roku, ale start tej gry był szeroko krytykowany za problemy techniczne i brak zawartości.
I tak wracamy do dzisiaj. Do czasów, w których EA Sports FC właściwie nie ma na rynku równego sobie przeciwnika. Owszem, są inne gry, są próby, są nisze, są projekty mniejsze i większe. Ale hegemon jest jeden. Dawna FIFA, już bez nazwy FIFA, nadal siedzi na tronie. Trochę jak klub, który zmienił herb, sponsora i stadion, ale kibice dalej przychodzą, bo przyzwyczajenie jest silniejsze niż sentyment do starej tabliczki nad wejściem.
A jednak, kiedy odpalam w głowie te wszystkie stare tytuły – Taito’s Soccer, Pelé’s Soccer, International Soccer, Kick Off, Sensible Soccer, pierwszą FIFĘ, ISS, PES-a – widzę coś więcej niż tylko historię gatunku. Widzę historię naszych oczekiwań. Na początku wystarczyło, że piksel odbijał piksel. Potem chcieliśmy zawodników. Potem boiska. Potem fizyki piłki. Potem taktyki. Potem prawdziwych drużyn. Potem komentarza, stadionów, twarzy, ruchów, licencji i aktualnych składów. A dziś narzekamy, że wirtualny lewy obrońca ma fryzurę sprzed trzech miesięcy.
I to jest zabawne, ale też trochę piękne. Bo gry piłkarskie rosły razem z nami. Najpierw były proste jak kopanie piłki pod blokiem. Potem coraz bardziej skomplikowane, coraz bardziej efektowne, coraz bardziej profesjonalne. Tak jak futbol. Kiedyś wystarczyły dwa tornistry jako słupki i piłka, która bardziej przypominała medyczną niż sportową. Dziś mamy VAR, analitykę, mapy ciepła, pressing triggers i trenerów, którzy na konferencjach mówią tak, że człowiek nie wie, czy opowiadają o meczu, czy o sterowaniu reaktorem atomowym.
A przecież najważniejsze zostało takie samo. Piłka ma wpaść do bramki. W grze, na boisku, na automacie z 1973 roku i na konsoli za kilka tysięcy złotych. Cała reszta to dekoracje.
Dlatego gdy będziemy czekać na mundial bez Polaków, może warto odpalić nie tylko najnowsze EA Sports FC. Może warto wrócić na chwilę do Sensible Soccer, do Kick Offa, do International Soccer. Zobaczyć, skąd to wszystko przyszło. Przypomnieć sobie czasy, kiedy zawodnik miał kilka pikseli, ale emocje były pełnowymiarowe. Kiedy komentator siedział nie w grze, tylko w naszej głowie. Kiedy każdy mecz z kolegą był finałem mistrzostw świata, nawet jeśli na ekranie biegały małe ludziki w dwóch kolorach.
Bo historia cyfrowej piłki nożnej to nie tylko historia technologii. To historia wyobraźni. I może właśnie dlatego te stare gry nadal mają w sobie coś, czego nie da się kupić żadną licencją. Mają duszę czasów, w których mniej naprawdę znaczyło więcej. A 48 kilobajtów wystarczało do wszystkiego – nawet do tego, żeby poczuć się mistrzem świata.
Gaming coraz rzadziej mieści się wyłącznie przy biurku. Gracze chcą sprzętu, który pozwala wejść do rozgrywki po zajęciach, po pracy, w podróży, podczas spotkania ze znajomymi albo na turnieju. Lenovo LOQ 15AHP11 został zaprojektowany właśnie z myślą o takim stylu grania: mobilnym, intensywnym i nastawionym na płynność.
Nowa odsłona serii LOQ wyróżnia się już na pierwszy rzut oka. Obudowa w kolorze Surge Green mocno odchodzi od klasycznej, zachowawczej estetyki laptopów gamingowych. To sprzęt, który ma być nie tylko narzędziem do grania, ale też elementem setupu i sposobem na podkreślenie własnego stylu. Całość uzupełnia dołączona do zestawu mysz Lenovo Legion M220 w dopasowanej kolorystyce, dzięki czemu użytkownik od razu otrzymuje gotowy zestaw do rozgrywki.
Najważniejsze jest jednak to, co dzieje się na ekranie. Lenovo LOQ 15AHP11 oferuje odświeżanie 165 Hz, które ma znaczenie szczególnie w dynamicznych grach, gdzie liczy się szybka reakcja, płynny obraz i dobra widoczność każdego ruchu przeciwnika. Ekran o przekątnej 15,3 cala i proporcjach 16:10 daje więcej przestrzeni zarówno podczas grania, jak i codziennego korzystania z laptopa. To ważne dla osób, które używają jednego urządzenia do nauki, pracy, streamingu, oglądania treści i wieczornych sesji gamingowych.
Na jakość obrazu wpływa także pokrycie 100% palety sRGB oraz kalibracja X-Rite. W praktyce oznacza to bardziej nasycone, wierne kolory, które docenią nie tylko gracze, ale również osoby tworzące treści, montujące materiały wideo czy pracujące z grafiką. Matowa powłoka ekranu ogranicza odbicia, co poprawia komfort gry w różnych warunkach oświetleniowych.
Za wydajność odpowiada procesor AMD Ryzen 7 250 oraz karta graficzna NVIDIA GeForce RTX 5050. To konfiguracja przygotowana z myślą o nowych grach, płynnej rozgrywce i obsłudze technologii, które coraz mocniej zmieniają gaming. Lenovo podkreśla wsparcie dla rozwiązań AI, takich jak Lenovo AI Engine+ oraz DLSS 4. Ich zadaniem jest automatyczne dopasowywanie parametrów pracy sprzętu i poprawa płynności w momentach, w których gra wymaga największej mocy.
Istotnym elementem laptopa gamingowego pozostaje także chłodzenie. Przy dłuższych sesjach liczy się nie tylko liczba klatek na sekundę, ale również stabilność działania i komfort użytkownika. W LOQ 15AHP11 zastosowano zmodernizowany system chłodzenia z wentylatorami Falcon i zamkniętym przepływem powietrza. Ma on pomagać w utrzymaniu odpowiedniej temperatury oraz ograniczeniu hałasu, dzięki czemu gracz może dłużej skupić się na rozgrywce.
Laptop waży około 2,1 kg, więc pozostaje sprzętem mobilnym. To ważne szczególnie dla młodszych graczy, studentów i osób, które nie chcą ograniczać się do jednego miejsca. LOQ 15AHP11 można zabrać na uczelnię, do pracy, do znajomych czy na wydarzenie gamingowe, a po powrocie wykorzystać go jako główne urządzenie do grania w domu.
Lokalna premiera laptopa odbyła się podczas „Gamingowych Piątków” w Showroomie Lenovo & Motorola w Warszawie. To cykliczne, bezpłatne wydarzenia dla graczy, organizowane raz w miesiącu. Uczestnicy mogą testować najnowsze urządzenia z serii Lenovo Legion i LOQ, brać udział w turniejach oraz spotykać osoby związane z gamingiem, w tym influencerów i streamerów.
Do tej pory podczas „Gamingowych Piątków” pojawiały się takie tytuły jak Forza Horizon 6, Rocket League, EA Sports F1 2025, EA Sports FC 26, League of Legends czy Call of Duty. Kolejne spotkanie zaplanowano na 17 lipca. Tym razem uczestnicy zmierzą się między innymi w Rocket League, a gościem specjalnym będzie PLKD. Na zwycięzców czekają nagrody, w tym konsole Lenovo Legion Go, monitory gamingowe oraz akcesoria.
Wprowadzenie LOQ 15AHP11 pokazuje, że Lenovo rozwija gaming nie tylko przez nowe urządzenia, ale też przez budowanie społeczności wokół grania. Laptop ma odpowiadać na potrzeby osób, które oczekują wydajności, mobilności i nowoczesnego designu, a „Gamingowe Piątki” dają im przestrzeń, żeby ten sprzęt sprawdzić w praktyce.
Lenovo LOQ 15AHP11 jest dostępny w Showroomie Lenovo & Motorola w Warszawie oraz u wybranych partnerów w cenie od 5999 zł. Do 19 lipca klienci mogą skorzystać z promocji „Mistrzowski Cashback”, która pozwala otrzymać nawet 700 zł zwrotu przy zakupie urządzenia.
Fani od lat prosili o Japonię jako miejsce akcji kolejnej Forzy Horizon i twórcy w końcu spełnili te oczekiwania. Nowa odsłona to świetna ścigałka, choć jednocześnie trudno nie odnieść wrażenia, że seria coraz mocniej opiera się na sprawdzonym schemacie zamiast próbować czegoś naprawdę nowego.
Forza Horizon 6 jest oczywiście grą wyścigową z otwartym światem. Trafiamy na wielką mapę inspirowaną Japonią. Pełno tu górskich serpentyn, małych miasteczek i klimatycznych tras ciągnących się między polami czy lasami bambusowymi. Jest też świetnie zrealizowane, choć trochę puste Tokio.
Jak zawsze w serii, nie ograniczamy się wyłącznie do wyścigów (choć tych jest mnóstwo). Bierzemy udział w pokazowych wydarzeniach, wykonujemy wyzwania poboczne, kolekcjonujemy samochody i po prostu jeździmy przed siebie dla czystej przyjemności. To gra, która sprawia frajdę, niezależnie od tego, jaką aktywność wybierzemy.
Największą siłą Forza Horizon 6 pozostaje jednak po prostu czysta frajda z jazdy. Model sterowania jest bardzo responsywny, driftowanie daje ogrom satysfakcji, a eksploracja mapy potrafi wciągnąć na dziesiątki godzin. Twórcom ponownie udało się świetnie wyczuć balans między zręcznościowym a bardziej realistycznym modelem jazdy. Samochody prowadzi się bardzo przyjemnie, a różnice między poszczególnymi klasami aut są wyraźnie odczuwalne.
Jeśli chodzi o rozgrywkę, najwięcej czasu spędzamy oczywiście na wyścigach oraz eksploracji świata. Aktywności jest tutaj ogromna liczba – od klasycznych zawodów ulicznych, przez rajdy terenowe, aż po efektowne wydarzenia pokazowe przypominające sceny z filmów akcji. Są też wyzwania driftowe, fotografowanie samochodów, rozbudowany tuning i mnóstwo aktywności sieciowych.
Szczególnie dobrze wypadają nocne przejazdy po górskich drogach i miejskie sprinty inspirowane japońską kulturą street racingu. Sama mapa natomiast jest doskonała, bardziej zróżnicowana i ciekawsza niż Meksyk z poprzedniej części. Zagęszczenie dróg jest idealnie przemyślane, przez co rzadziej niż w poprzednich częściach mamy ochotę jechać do celu w linii prostej przez łąki i pola.
Twórcy poprawili także część problemów zgłaszanych przez społeczność przy okazji poprzednich odsłon. Progresja jest nieco bardziej uporządkowana, a odblokowywanie nowych aktywności sprawia wrażenie bardziej naturalnego. Pojawiły się też nowe miejsca spotkań graczy inspirowane japońską kulturą motoryzacyjną, co buduje klimat przygody.
Nie oznacza to jednak, że gra jest pozbawiona wad. Forza Horizon 6 nadal momentami przypomina po prostu bardzo rozbudowaną ewolucję poprzednich części, a nie pełnoprawny krok naprzód dla serii. Część aktywności po kilkunastu godzinach zaczyna wydawać się powtarzalna, a festiwalowy klimat i nieustanne zasypywanie gracza nagrodami nadal potrafią męczyć. Trochę boli też słaby model zniszczeń czy dosyć sztuczne dialogi.
Podczas zabawy trudno jednak długo skupiać się na tych problemach, bo Playground Games po raz kolejny dostarczyło absolutny pokaz technologicznych możliwości. Forza Horizon 6 wygląda momentami wręcz fotorealistycznie, szczególnie podczas jazdy nocą albo w czasie deszczu. Modele samochodów prezentują się fantastycznie, a Japonia okazała się idealnym miejscem dla tej serii.
Muzyka również nie zawodzi i dobrze wpisuje się w klimat całej przygody. Soundtrack jest bardzo różnorodny, a odpowiednio dobrane stacje radiowe skutecznie budują atmosferę wakacyjnego festiwalu motoryzacji. Na plus wypada także optymalizacja, której trudno cokolwiek zarzucić.
Dla samej przyjemności z jazdy i eksploracji świata w Forza Horizon 6 zdecydowanie warto zagrać, choć należy pamiętać, że seria nadal bardzo mocno trzyma się sprawdzonej formuły i raczej nie próbuje rewolucjonizować gatunku. Mimo kilku drobnych problemów jest to jednak niezwykle dopracowana, efektowna i po prostu piekielnie grywalna ścigałka, która bez większego problemu potrafi pochłonąć dziesiątki godzin.
Debiutancki projekt polskiego studia Fumi Games budził emocje na długo przed premierą, głównie z uwagi na wyjątkową oprawę. Finalnie okazuje się, że nie tylko grafika robi wrażenie, ale też każdy inny element tej pomysłowej strzelanki.
Mouse to pierwszoosobowa gra akcji, która garściami czerpie z klasycznych shooterów, jednocześnie dodając do tego własny, bardzo charakterystyczny styl. Pod względem tempa czy konstrukcji poziomów może kojarzyć się z retro FPS-ami, ale całość podano w znacznie bardziej przystępnej, nowoczesnej formie. Nie ma tu skomplikowanych systemów czy przesadnego kombinowania, liczy się czysta frajda z rozgrywki.
Fabuła pełni raczej rolę tła, ale spełnia swoje zadanie. Wcielamy się w prywatnego detektywa, mysiego twardziela funkcjonującego w świecie inspirowanym kreskówkami z lat 30. Historia kryminalna, pełna gangsterów i podejrzanych typów, nie zaskakuje szczególną oryginalnością, ale dobrze buduje klimat i daje pretekst do kolejnych starć.
Największą siłą narracji są jednak postacie i sposób ich przedstawienia. Dialogi są świetnie napisane, pełne charakteru i humoru, a dubbing stoi na bardzo wysokim poziomie. Głos głównego bohatera idealnie oddaje klimat noir, a reszta obsady również nie odstaje. Całość sprawia, że świat gry wydaje się żywy i spójny, mimo swojej kreskówkowej formy.
Gameplay w Mouse: P.I. for Hire opiera się przede wszystkim na dynamicznej walce i eksploracji. Starcia są szybkie, intensywne i wymagają ciągłego ruchu. Twórcy zadbali o to, by każda broń dawała satysfakcję, a przeciwnicy zmuszali do kombinowania, a nie tylko bezmyślnego strzelania.
Arsenał jest zróżnicowany i dobrze zaprojektowany. Każda broń ma wyraźnie odczuwalny charakter, a korzystanie z nich sprawia zwyczajnie dużo frajdy. Do tego dochodzi system ulepszeń, który pozwala dostosować styl gry do własnych preferencji. Nie jest to może przesadnie rozbudowane, ale w zupełności wystarcza, by utrzymać zaangażowanie.
Na uwagę zasługuje także projekt poziomów. Lokacje są przemyślane, pełne ukrytych przejść i sekretów, które faktycznie chce się odnajdywać. Eksploracja nagradza ciekawość, a gra zachęca do schodzenia z głównej ścieżki. Dzięki temu rozgrywka nie staje się monotonna, mimo dość klasycznych założeń.
Nie sposób nie wspomnieć o oprawie graficznej, która jest największym wyróżnikiem produkcji. Styl inspirowany starymi kreskówkami wygląda fenomenalnie w ruchu. Animacje są płynne i szczegółowe, w świetny sposób budując klimat gry, na równi z doskonałą muzyką, doskonale dopasowaną do stylu wizualnego.
Twórcy zadbali też o idealne tempo gry. Mouse nawet przez moment nie nudzi, różnorodność kolejnych misji i obszarów zapobiega nudzie – podobnie zresztą jak stopniowe wprowadzanie nowych ulepszeń, broni i przeciwników. Ukończenie całej przygody to natomiast kwestia nawet 12 godzin.
Czas gry możemy nieco wydłużyć, jeśli zechcemy poświęcić go na zabawę w całkiem rozbudowanej, baseballowej minigrze karcianej, która czeka na nas zawsze w naszej bazie – wycinku dzielnicy, w której ulokowane jest nasze biuro i warsztat z ulepszeniami, a także sklepik z amunicją.
Mouse: P.I. for Hire to bardzo udana produkcja i jedna z ciekawszych stylistycznie gier ostatnich lat. Świetny gameplay, znakomita oprawa audiowizualna i dopracowane detale sprawiają, że trudno się od niej oderwać. Jeśli twórcy utrzymają ten poziom w kolejnych projektach, zdecydowanie jest na co czekać.
Na Legion Gaming Community (https://gaming.lenovo.com/emea) pojawiło się w ostatnich dniach kilka nowych tematów skierowanych do fanów gamingu i społeczności Lenovo Legion.
Jednym z najgłośniejszych tematów ostatnich dni jest quiz przygotowany z okazji 5. rocznicy społeczności Legion Gaming Community. W specjalnym wątku użytkownicy mogą sprawdzić swoją wiedzę na temat historii społeczności, wydarzeń gamingowych oraz aktywności organizowanych przez Lenovo Legion. Pytania dotyczą m.in. liczby turniejów Fortnite organizowanych w polskiej społeczności czy miejsc, w których odbywają się fizyczne wydarzenia Legionu w Polsce. Całość ma formę zabawy dla długoletnich członków społeczności, ale również nowych użytkowników, którzy chcą lepiej poznać historię Legion Gaming Community. Link do wątku: https://gaming.lenovo.com/emea/threads/53631-Quiz-z-okazji-5-rocznicy-spo%C5%82eczno%C5%9Bci%21?p=323602
Na forum pojawiła się również informacja o nowym pakiecie NVIDIA GeForce RTX serii 50 związanym z grą „007 First Light”. W ramach promocji osoby kupujące wybrane produkty z kartami RTX serii 50 mogą otrzymać dostęp do gry. Lenovo przypomina, że oferta obowiązuje od 13 maja do 10 czerwca 2026 roku, natomiast sama premiera gry została zaplanowana na 27 maja 2026 roku. Wątek przybliża również szczegóły realizacji kodów oraz warunki promocji przygotowane wspólnie z NVIDIA. Link do wątku: https://gaming.lenovo.com/emea/threads/53677-Pakiet-NVIDIA-GeForce-RTX-serii-50-007-First-Light
Sam „007 First Light” wzbudza coraz większe zainteresowanie wśród graczy PC, szczególnie ze względu na wymagania sprzętowe i wsparcie nowoczesnych technologii graficznych, takich jak path tracing. Według opublikowanych informacji do grania w wyższych ustawieniach rekomendowane są już mocniejsze układy pokroju GeForce RTX 4070, co pokazuje, że tytuł będzie jednym z technologicznych pokazów możliwości nowej generacji kart NVIDIA.
